Monday, January 15, 2018

ચૂંટણી આવે

ભાજપ આવે કોંગ્રેસ આવે,
માણસ ખરીદવા ધાડાં આવે.

અજાણ્યા પણ સ્વજન લાગે,
જો બરાબર ચૂંટણી આવે.

ગળી ચોંટાળી ડાઘા આવે,
પેલા ઠગ-ધૂતારા આવે.

વચનો લાવે વાયદા આવે,
ઠાલાં ઢોલ-નગારાં આવે.

ભૂખ્યાંં આજ ઈશ્વર લાગે,
ચૂંટયા પછી કયાં પૂછવા આવે.

કોઈ શરમ કે કોઈ ધરમ નહીં,
બસ મારૂં-તારૂં લૂંટવા આવે.

ચેતજો સૌ કોઈ નરને નારી,
હાથ જોડી જો મળવા આવે.

લાગ મળ્યો છે લાંબા ગાળે,
આંસુ નહીં કોઈ લુછવા આવે.

આવો મનાવીએ મહાપર્વ આવે,
પ્રબળ લોકશાહીની સરકાર લાવે.

હજાર કામ છોડીને પણ મતદાન અવશ્ય કરીએ,મારો મત લોકશાહીને.
-મૂકેશ બારીયા

જીવવાનો આનંદ

ચતુર બનવા માટે શંકાશીલ બનવું પડે,
અને શંકાશીલ બનશો ત્યારે જીવવાનો  સાચો આનંદ ગૂમાવી દેશો.
-મૂકેશ બારીયા

મજા

ચાલાક એટલો નથી કે તમારી ચાલ સમજી શકું,
 છેતરાવાની પણ કંઈક અલગ જ મજા છે દોસ્ત.

- મૂકેશ બારીયા

शाख

आप सुधरे शाख सुधरे सुधरे सघडो संसार ।
जैसो देखो वैसो दिशे अद्भुत है तेरो कमाल ।
- मूकेश बारीया

નિષ્ઠા

🌷 ઝાકળ બિંદુ 🌷
તમારી નિષ્ઠાનું સાચું મૂલ્યાંકન તમેજ કરી શકો, બીજાનો ગજ ટુંકો હોય શકે.

- મૂકેશ બારીયા

ઊત્તરાયણની શુભકામના

ઉત્તરાયણનો શું દોષ અહીં દોરીઓ જ પરસ્પર કાપે છે.
ચગ્યું મારું નામને પોતાના જ પેંચ લડાવે છે.
- મૂકેશ બારીયા
ઊત્તરાયણની શુભકામના

Tuesday, May 30, 2017

Alone

એકલતાને રંગ આપીદઉં,
લાવ સોનેરી સંગ આપીદઉં.

ખોળ્યું અંતર મનખા માંહે,
લાવ તારું નામ આપીદઉં.

કાચી નિંદ્રા પારણે પોઢી,
ખુલ્લા નભને જંગ આપીદઉં.

વિચરે સાવ આંખ એકલી,
પગદંડી પર અંગ આપીદઉં.

ચાલ ભરીએ સ્વાદ જીવનમાં,
લાવ સમજણને અંત આપીદઉં.

એકલતાને રંગ આપીદઉં,
લાવ સોનેરી સંગ આપીદઉં.
-મૂકેશ બારીયા

Friday, May 26, 2017

ઝાકળ બિંદુ

સમજવો હોય તો ઈશ્વરને સમજો,
હું તો પળ પળ બદલતો માણસ છું.
- ઝાકળ બિંદુ
મળ્યા ન'તા ત્યારે ખરીદનાર કોઈ દોસ્ત !
ખોલી'તી હાટડી જ્યારે મહોબ્બતની દોસ્ત !
વણમાગ્યું મૂલ આપનાર મળ્યા ત્યારે,
જયારે વેચાય ગઈ હાટડી અમારી દોસ્ત!!!
- ઝાકળ બિંદુ
જયાં એક શબ્દે લાખો વરસી પડે છે,
ત્યાં કોઈ ભિક્ષુ નિશદિન રટ્યા કરે છે.
ઇશ્વર તારો ન્યાય છે અજબ ગજબનો,
કોઇ લાખમાં તો કોઇ રાખમાં લોટ્યા કરે છે.
...
અમૂલ્ય છતાં, મૂલ હીન છે સરજન તારું,
સગવડમાં તો કોઇ અગવડમાં જીવ્યા કરે છે.
જયાં એક શબ્દે લાખો વરસી પડે છે,
ત્યાં કોઈ ભિક્ષુ નિશદિન રટ્યા કરે છે.
- સુપ્રભાતે ઝાકળ બિંદુ
કેટલાક દિવસોની માથાકુટ પછી આખરે ભત્રીજા હર્ષ માટે દેખીતી સારી સ્કૂલ મળી ગઇ. સારી સ્કૂલ શોધવા એકાદ અઠવાડિયું નિકળી ગયું.  જોકે જે જે શાળાની મુલાકાત લીધી તે દરેકે હથેળીમાં ચાંદો ચોક્કસ બતાવી આપ્યો. પણ કરવું શું?  ડગલે ને પગલે, શેરીએ કે મહોલ્લાના નાકે જ્યાં જઇએ ત્યાં ઇન્ટરનેશનલ સ્કૂલનાં પાટીયા લટકી રહ્યાં છે, અને બોર્ડમાં પ્રથમ, A+  ગ્રેડ કે સેન્ટર  ફસ્ટ ના આંખો આંજી દેતા હોર્ડિંગ્સ લાગ્યાં છે. અભણ કે ગભરુ વાલી  બીચારો અંજાઈ જાય તે સ્વાભાવિક છે. અધુરામાં કંઈ બાકી હોય તેમ શહેરના મોટા મોટા બંગલાની બહાર લટકતી તકતીઓ જોઇ, બંગલાઓની અંદરની વાસ્તવિકતાથી અજાણ્યા આ ભીરુ માણસ જે પોતે ન મેળવી શક્યા તે પોતાના સંતાનો પાસે ઇચ્છા રાખવા મજબૂર થઇ જાય છે. અને ઉઘાડી લૂંટ કરનારી આવી શાળાઓમાં પોતાની જાત ઘસી ને એકઠી કરેલી મૂળી ડિપોઝિટ, સ્કૂલ ફિ, ટ્યુશન ફિ અને કંઈ કેટલાય અઘરા શબ્દોની માયાજાળના ગૂંચવાડા ઉકેલ્યા વિના જ ભરી આપે. ફિ પહોંચ ને ઘડી પાડતાં પાડતાં જાણે બબડી રહે છોકરાંઓ ને ભણાવવા હોય તો ફિ તો ભરવી પડેને !!! અને આવા બેબસ માતા- પિતા આંખોમાં સંતાનોના સોનેરી ભવિષ્યની આશા લઇ બીજા સત્રની ફિ માટે  ફરી તનતોડ મહેનત કરવા લાગે છે. ક્યાં સુધી આ બધું ચાલશે? ? કયાં સુધી સવાર સાંજનું કમાતો માણસ  લૂંટાતો રહેશે? ? 

તું આવ્યો અને ઉજવાય ગયો

તું આવ્યો અને ઉજવાય ગયો,
જાણે મહેરામણ સાવ સુકાઈ ગયો.

લકીર સી એ રેખા જીવનની,
મલકાટથી સાવ કાપી ગયો.

હતાં સોહામણાં સ્વપ્ન નયનમાં,
એકજ પલકારે સહજ તોડી ગયો.

તું આવ્યો અને ઉજવાય ગયો,
જાણે મહેરામણ સાવ સુકાઈ ગયો.

કાચી ૠતમાં, ઘનઘોર વનમાં,
આમ્રકોકીલા ઇવ ટહુકી ગયો.

તું આવ્યો અને ઉજવાય ગયો,
જાણે મહેરામણ સાવ સુકાઈ ગયો.

ભેંકાર રણમાં અમૃત સમ વિરડી,
ખિલી ચંદ્રીકાને આમ સુકાઈ ગયો.

કરશે કૃપા સરજનહારા,પૂરશે કોડ અધુરા,
જે વમળમાં આમ અચાનક,
મહેરામણ સો સુકાઈ ગયો.

તું આવ્યો અને ઉજવાય ગયો,
જાણે મહેરામણ સાવ સુકાઈ ગયો.

- મૂકેશ બારીયા
Dedicated to
Naran Khodabhaya

Friday, May 5, 2017

બોર્ડનું પરિણામ આવ્યું ને કાનજી અને લાખીના હરખનો કોઇ પાર ન રહ્યો. હરખ કેમ ન થાય !ગામની નાનકડી હાઇસ્કુલમાં ભણતા જાજી ખોટના અને દ્વારકાધીશ પરની અતૂટ શ્રદ્ધાથી અવતરેલ દેવના અંશ જેવો લાડકવાયો દિકરો પહેલા નંબરે પાસ થયો હતો. કુટુંબમાં પાંચ ચોપડીથી વધારે કોઇ ભણેલ ન હતું અને એમાં શ્યામ દશમા ધોરણમાં પહેલા નંબરે પાસ થયો ,  કાનજી અને લાખીના હદયમાં આનંદની કોઈ સીમા ન રહી.

સાથે અભણ દંપતિ મૂંઝવણમાં મુકાઇ ગયા. ..!! હવે શ્યામને કયાં ભણાવવો અને કઇ ભણતરમાં મૂકવો એ એમને સમજાતું ન હતું.  ગામના નિવૃત્તિને આળે પહોંચેલા પોસ્ટ માસ્તર મગનકાકાએ શહેરમાં વિજ્ઞાન ભણાવવાની સલાહ આપી. પણ વિજ્ઞાન ભણાવવાની ફી અંગે વાત કરતાં મગનકાકા અટક્યા. હેં! મગનકાકા કેટલા રુપિયાની જરૂર પડે ? નિખાલસતાથી શ્યામના માથાં પર હાથ ફેરવતાં લાખીએ પૂછ્યું. કાનજીની આર્થિક પરિસ્થિતિથી વાકેફ એવા મગનકાકાએ કાનજી ના ખભે હાથ રાખતાં કહયું, એકાદ લાખમાં એક વરસ ભણાવે અને બે વરસના બે લાખ રૂપિયા થાય, વળી ગણવેશ, ચોપડીઓ અને ટ્યુશન વગેરેની ફી નોખી. દંપતિ મગનકાકાની વાત સાંભળી અવાક્ થઇ ગયાં.  આનંદની ભરતી ધીરે ધીરે ઓટમાં પરિણમી.  બન્ને ના ચહેરા વિજ્ઞાન શાળાની ફી જાણી ફિક્કાં પડી ગયાં.

શુભેચ્છા આપવા આવનાર વળી દિકરના ઉજ્જવળ ભવિષ્યના સપના રોપી ચાલ્યા જતાં. જો કાનજી તારો શ્યામ ભણશે તો મોટો સાઇબ બનશે, મોટો બંગલામાં રે'શે અને મોટરગાડ્યુમાં ફરશે હો !! તારી જેમ ખેતરના ખુણે થતી ઉપજ પર આધાર નહીં અને લાખો કરોડોની કમાણી કરશે. આવી કેટલીય વાતો સાંભળી અમારો શ્યામ ભણીગણીને મોટો માણસ થાશે અને અમારા દુઃખના દાડા પૂરા થશે એમ માની ગમે તેટલો ખર્ચ થાય, મરણ મૂળી ખરચી નાખશું, જાત ઘસી નાખશું, દિવસ રાત તનતોડ મહેનત કરીશું પણ શ્યામને ભણાવશું જ  એમ યુગલે ગાંઠ વાળી લીધી. અને શહેરની સારી ગણાતી ખાનગી શાળાને સરનામે ત્રણેય નિકળી પડ્યાં.

બસ સ્ટેશન પરથી શાળાએ જવા રીક્ષા કરી અને રીક્ષા શહેરના પોસ વિસ્તારમાં થઇ ધુમાડાના ગોટા ઉડાડતી આગળ વધી રહી.  રીક્ષામાંથી ત્રણેયની આંખો મોટા મોટા બંગલા અને ગાડીઓ પર મંડાઈ રહેતી અને મન સપનાંઓનાં તાણાવાણામાં અટવાઈ જતાં.  શાળાએ પહોંચી દંપતિએ પાઇ - પાઇ જોડી ભેગા કરેલા પચાસ હજાર એક સત્રના ભર્યા. બે વર્ષની ફી બે લાખ નક્કી કરી એડમિશન કન્ફર્મ કર્યું.  શ્યામ ને શિખામણ આપી ભણવા મૂકી ગયા.  માતા-પિતાની પરિસ્થિતિથી અવગત શ્યામ પણ ઉત્સાહથી ભણવા લાગ્યો.

કાનજી અને લાખી બાપુકી મળેલી બે વિઘા જમીન માં તનતોડ મહેનત કરવા લાગ્યાં.  પણ તન કામે પેટ ભરાય ને ધન કામે ઢગલો થાય ના ન્યાયે કહો કે વિધાતાની કસોટી, ચોમાસામાં વરસાદી માહોલ જામ્યો પણ જોઇએ તેટલો વરસ્યો નહીં.  ચોમાસુ સીઝન હાથ લાગે એ પહેલાં જ શ્યામની શાળાનો બીજો હપ્તો સામે આવી ઉભો રહ્યો. દંપતિ મૂંઝવણમાં મુકાઇ ગયું. સગાંવહાલા કોઈ એટલા સધ્ધર નહી કે તેમની પાસે મદદનો હાથ લંબાવી શકાય. વળી કાનજીનો સ્વભાવ પણ સ્વમાની 'માગવા કરતાં મરી જવાય' સૂત્રની ખુમારીથી જીવનારો  માનવી. પણ આતે દિકરાના ઉજળા ભવિષ્ય માટે ગામના આગેવાનો અને મોભીઓ પાસે મદદ માટે હાથ લંબાવી આવ્યો પણ કોઈ ઉછીના રૂપિયા આપવા તૈયાર ન થયું.  યુગલ ખરેખરી મૂંઝવણમાં મુકાઇ ગયુ.  આખરે ધીરધારનો ધંધો કરનાર માથાભારે મેરામણ પાસે વ્યાજે પૈસા લેવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ રહયો નહીં. મેરામણે પાંચ ટકે પૈસા આપ્યા અને કાગળોમાં અંગુઠો લઇ લીધો.  પાકેલો મોલ કાંટે ચડ્યો પણ પાંચ હજાર થી પાંચકું એ વધારે ના મળ્યું, અને ચિંતાના વાદળો ઘેરાયાં.

કરમ કઠણાઈએ દૂષ્કાળના ઓળાં ઉતર્યાં. ન ઉપજ કે ન મજુરીએ કોઇ રાખે વળી વ્યાજનું ચક્કર તો દિવસ રાત ફર્યા કરે. બીજા વરસે પણ મેરામણ પાસેથી ઉછીના લઇ દિકરાની ફી ભરી.

બારમા ધોરણની બોર્ડની પરીક્ષા આવી પહોંચી . ગળાકાપ હરીફાઇમાં પોતાની શાળાના વિદ્યાર્થીઓ સારો દેખાવ કરે તે માટે શાળામાં ચોરી કરાવવા લાગ્યા. અને એક દિવસે ચેકીંગ આવતાં શ્યામ ના વર્ગના તમામ વિદ્યાર્થીઓ પર કોપી કેસ કર્યો.  શ્યામ જાત મહેનત અને નીતિમતાથી પરીક્ષા આપતો હતો અનેક કાલાંવાલાં કરવા છતાં અધિકારી ટસના મસ ન થયા. શ્યામ ની આંખો માં ઝળહળીયાં આવી ગયાં, મા બાપના એ ભલાભોળા ચહેરા તેની આંખો સામે તરી રહયા, તેમના સપના, તેમની અપેક્ષાઓ કંઈ કેટલાય વિચારોએ એ ને ભાંગીને ભૂકો કરી નાખ્યો. અને હતાશાની ખીણમાં ગરક થઇ ગયો.

બીજી બાજુ જમીન હડપ કરી જવા મેરામણે પઠાણી ઉઘરાણી આદરી. દોઢ લાખના પાંચ લાખની ઉઘરાણી આવી. જો રૂપિયા ન હોય તો જમીન આપી છુટી જા ના કે'ણ મોકલાવ્યા. ગભરુ દંપતિ કહે તો કોને કહે ?? માથાભારે લોકો એક યા બીજી રીતે હેરાન કરવા લાગ્યા. તેમનું જીવન દૂષ્કર થઇ ગયું.

દિકરા શ્યામને ભણાવી ગણાવી મોટા સાહેબ બનાવવાનું અરમાન જાણે ધૂળ ધાણી થતું કાનજી અને લાખી જોઇ રહ્યાં. ગામ છોડીને જતા રહેવાના વિચાર આવે પણ મેરામણના કાળ જેવા લાંબા હાથ તેને ગમે ત્યાંથી શોધી કાઢશે એવા વિચારે અટકી ગયાં. મેરામણને બાપ-દાદા ના વારસે મળેલ જમીન આપી દીધી છતાંય વ્યાજનું ચક્કર ફર્યા જ કરે ફર્યા જ કરે. .......

અચાનક શ્યામની શાળાએથી કહેણ આવ્યું. શ્યામે હોસ્ટેલના પંખે લટકી મોતને વહાલું કરી લીધું.
કાનજી અને લાખીના આંખોએ અંધકાર છવાઈ ગયો. ગળાફાંટ રૂદન ન થઇ શક્યું. અને બન્ને શૂન્ય બની ગયાં. શ્યામના શબને લઇને આવતી ગાડીની રાહ જોઈ  ઉભેલા ડાઘુઓએ શ્યામને જ નહીં પણ ગારથી લીપાયેલ ખોરડાંનાં એક ખૂણે દોરડે લટકતા કાનજી અને લાખીના શબને પણ અગ્નિદાહ આપ્યો. . . . .

મગનકાકાની ભિનિ આંખોમાં એકજ સવાલ ભમી રહયો. . વિધાતા શા માટે માણસને ગરીબી આપતો હશે.??

- MUKESH BARIYA 

Sunday, January 29, 2017

ઝાકળ બિંદુ

જયાં એક શબ્દે લાખો વરસી પડે છે,
ત્યાં કોઈ ભિક્ષુ નિશદિન રટ્યા કરે છે.
ઇશ્વર તારો ન્યાય છે અજબ ગજબનો,
કોઇ લાખમાં તો કોઇ રાખમાં લોટ્યા કરે છે.
...
અમૂલ્ય છતાં, મૂલ હીન છે સરજન તારું,
સગવડમાં તો કોઇ અગવડમાં જીવ્યા કરે છે.
જયાં એક શબ્દે લાખો વરસી પડે છે,
ત્યાં કોઈ ભિક્ષુ નિશદિન રટ્યા કરે છે.
- સુપ્રભાતે ઝાકળ બિંદુ

ઝાકળ બિંદુ

જયાં એક શબ્દે લાખો વરસી પડે છે,
ત્યાં કોઈ ભિક્ષુ નિશદિન રટ્યા કરે છે.
ઇશ્વર તારો ન્યાય છે અજબ ગજબનો,
કોઇ લાખમાં તો કોઇ રાખમાં લોટ્યા કરે છે.
...
અમૂલ્ય છતાં, મૂલ હીન છે સરજન તારું,
સગવડમાં તો કોઇ અગવડમાં જીવ્યા કરે છે.
જયાં એક શબ્દે લાખો વરસી પડે છે,
ત્યાં કોઈ ભિક્ષુ નિશદિન રટ્યા કરે છે.
- સુપ્રભાતે ઝાકળ બિંદુ

ઝાકળ બિંદુ

મળ્યા ન'તા ત્યારે ખરીદનાર કોઈ દોસ્ત !
ખોલી'તી હાટડી જ્યારે મહોબ્બતની દોસ્ત !
વણમાગ્યું મૂલ આપનાર મળ્યા ત્યારે,
જયારે વેચાય ગઈ હાટડી અમારી દોસ્ત!!!
- ઝાકળ બિંદુ

ઝાકળ બિંદુ

સંબંધોમાં સુંદરતા ત્યારે જ આવે,
જયારે સંબંધોને સુંદરતાથી વધારે મહત્વ આપીએ.
-સુપ્રભાતે ઝાકળ બિંદુ

શેરીનું નાકુ

એક કૂતરું શેરીના નાકાં સુધી દોડ્યું....
અટકી ફરી પોતાના સામ્રાજ્યમાં ગયું.
કૂતરું પોતાની લીમીટ સમજે છે પણ આ કાળા માથાનો માનવી કયાં કયાંય અટકે છે.
...

પહોંચે ત્યાં હાથ મારે છે,
જરૂર ન હોય ત્યાં માથું મારે છે,
અને પહોંચી ન શકે ત્યારે લાત મારે છે.
આ છે આજનો માણસ

Friday, January 27, 2017

પશ્ચાતાપ

             સાંજનો સમય હતો. આકરા ઊનાળાના અંગારા વર્ષાવી થાકી ગયેલા સૂર્યનારાયણ ક્ષિતિજ પર જુકી ગયા હતા. પવનના લેહેરકાથી ઉડેલી સ્મશાનની રાખમાંથી અંગારા ડોકિયું કરી રહ્યા હતા. સ્વજનો તો ક્યારનાય ચાલ્યા ગયા હતા "બીચારા ના જીવનમાં મોટી ખોટ પડી, પણ આખરે ધાર્યું ધણીનું થાય." એવો દિલાશો આપતી વાતો કરતા છેવટના સાથીઓ પણ ગયા. પરંતુ પાટલી પર બેઠેલા યુવાનની આંખોમાંથી  આંસુની યમુનોત્રી સુકાવાનું નામ ન'તી લેતી. પણ મન આંસુઓથી દુર સીમાળા ઓળંગી પશ્ચાતાપના પાર વિનાના કાંટાળા માર્ગપર વેદના રૂપી સ્મરણો સાથે ભમી રહ્યયું હતું. સમય કે દિશાઓનું એને ભાન રહ્યું નહીં. યુવાને દબાવી રાખેલો ડૂમો બહાર આવી ગયો,  ભેંકાર સ્મશાનમાં ગગન ભેદી અવાજ સાથે પોક મૂકી રડવા લાગ્યો. યુવાનનું કરૂણ આક્રંદ હળવા અંધકારને ભયંકર બનાવી રહયું.  જાણે દિશાઓ, પંખીડાં, વનરાઈ અને વનસ્પતિ પણ યુવાન સાથે રડી રહ્યાં. . . .
ભાગ 2
          સ્મશાનેથી પરત ફરેલા ડાઘુઓ  સ્નાન કરી પોતપોતાના ઘરે રવાના થઇ ગયા હતા. પણ અમરના કોઇ જ સમાચાર ન હતા. પાડોશમાં રહેતી અને દિકરાઓની સંભાળ રાખનાર રંભા ડોસી જય અને વિજયનાં માથાં પર હાથ ફેરવતી દુઃખી હદયથી વહાલ વરસાવી રહી હતી. માના મૃત્યુની વેદનાથી અજાણ વિજય વારંવાર પૂછ્યા કરતો " હેં બા ! મમ્મી કયાં ગઇ ? કયારે આવશે ? મને તેની સાથે કેમ ન લઇ ગઇ ?? " જેવા કેટલાય બાલ સહજ ભાવથી પ્રશ્નો પૂછી રહયો હતો પણ રંભા ડોસી પાસે આંસુ ભરેલી આંખો સિવાય કોઇ જવાબ ન હતો. જય તો આજે છેલ્લા દર્શન માટે રાખેલા સરીતાના મૃતદેહ ને ભેટી મરણ પોક મૂકી ને રડેલો અને રાત પડતાં પડતાં તો બન્ને આંખો  સોજી ગઇ હતી. રડવું છે પણ સ્વરપેટીએ અને આંસુઓ એ એનો સાથ છોડી દિધો હતો.
           સરીતા એટલે મધ્યમ વર્ગમાં જન્મેલી અને કોલેજ પૂર્ણ કરે તે પહેલાં જ લગ્નનાં બંધનમાં બંધાયેલી, સતત સંઘર્ષમય જીવન જીવતી મહેનતુ સ્ત્રી. અઢાર વર્ષ પૂરાં થયાં અને આ બાજુ માતાએ નક્કી કરેલ મૂરતીયા અમર સાથે પરણી ગઇ. જેઠાણીઓના મેણાં ટોણાં સાંભળી જેમ તેમ કરી કોલેજનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો. પરીવારને અને નોકરી ધંધા વિનાના અમરને મદદરૂપ થવા નજીકના શહેરની એક ખાનગી કંપનીમાં જોડાઈ. ... (ક્રમશઃ)
ભાગ 3
અમર સ્વભાવે સરળ પણ પોતાનાથી હોંશિયાર અને પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વને સહન કરી શકતો નહિં. સારું એવું ભણેલ હોવા છતાં કરમની કઠણાઈને લીધે નોકરી મળી નહિ. અને રાતોરાત કરોડપતિ બની જવાના સપનાને કારણે કોઇ નાનો મોટો ધંધો પણ કરી શકયો નહી કે ચાલુ કરેલા ધંધામાં સ્થિર થઇ શકયો નહીં. પોતે કંઈ કમાતો ન હોવાનાં કારણે સરીતાના પગાર પર નિર્ભર રહેવું પડતું અને સમાજમાં આખાબોલા માણસોના વેંણ સાંભળવા પડતાં. આથી સતત લઘુતાગ્રંથિથી પિડાતો રહેતોઈ પોતાની જાતને સરીતા કરતાં નીચી આંકતોઈ સરીતાની... સલાહ કે માર્ગદર્શન ભરેલી વાત સાચી હોવા છતાં પુરૂષ સહજ સ્વભાવથી જ સ્વીકારતો નહીં અને અવાર નવાર નાની સરખી વાતમાં પણ સરીતા સાથે ઝગડા કરી બેશતો. કયારેક તો ગુસ્સો સાતમે આસમાને પહોંચી જતો અને ગાળો સાથે સરીતા પર હાથ પણ ઉપાડી લેતો. પણ ગમે તેવો કઠોર પુરૂષ હોય તેના હદયના કોઈ ખુણો કોમળ તો બચેલો હોય જ. તે સતત આત્મ મંથન કરતો રહેતો અને પોતાને આદર્શ પતિ અને પ્રેમાળ પિતા બનાવવા પ્રયત્ન કરતો રહેતો. આથી સરીતા જયારે કામે જાય ત્યારે બાળકોને પ્રેમથી સંભાળતો અને કયારેક જરૂર પડયે સરીતાના કામમાં ચોકકસ મદદ કરતો. તેનું વ્યકિતત્વ કાંઈક જૂદાજ પ્રકારનું હતું. ખુદ પણ તે કયા રસ્તે જઈ રહયો છે તે નકકી કરી શકતો ન હતો કે મગજ અને મન વચ્ચે સમતુલન જાળવી શકતો ન હતો.... (ક્રમશઃ)
ભાગ 4

           સરીતા એટલે શક્તિનું સ્વરૂપ, વાત્સલ્યનો દરીયો, સહનશીલતાની મૂર્તિ, વિનમ્રતાનું ઝરણું, પરીવારનું રેશમી બંધન.... જેટલી પણ ઉપમા આપીએ તેટલી તેના વ્યક્તિત્વને માટે ઓછી પડે .. એ સરીતા. .  નિખાલસ હદયવાળી, પરીવારની ચિંતા કરનારી, મહેનતુ  એ નારી નહિ પણ સાક્ષાત નારાયણી. સવારે વહેલા જાગી ઘરકામ કરવાનું, જય-વિજય ને માટે નાસ્તો તૈયાર કરી તેમને શાળાએ વળાવવા, પતિ માટે ચા-નાસ્તો અને બપોરનું ભોજન બનાવવું, પોતાનું ટીફીન તૈયાર કરી ઓફિસે સમયસર પહોંચાય એ કાળજી રાખી તૈયાર થવું. આફિસમાં દિવસ ભર લમણાંજીક કરવી, ઘરેઆવી ઘરકામ રસોય અને રાતે પથારીમાં પડે ત્યાં સુધી ... કામ કામ અને કામ...સવારે 6 થી રાતના 12 વાગ્યા સુધી કોઈ પણ રજા વિના, માંદગીની દરકાર કર્યા વિના, કોઇ પણ સ્વાર્થ વિના, કોઇ પણ અપેક્ષા વિના યંત્રવત્ એ આર્યનારી પરીવાર માટે અને વહાલસોયા સંતાનો માટે જાત ઘસી રહી.બાળકો મોટાં થશે ને બધું સારાવાના થઇ જશે એવી આશાએ જીવન જીવી રહી. કિસ્મત  કહો કે ઈશ્વરની કસોટી અવિરત સંઘર્ષ અને દુઃખોથી ભરેલી એની જીંદગીએ બાળપણથી મળેલ હસતા ચહેરાને વૃદ્ધાવસ્થા જેવો ગંભીર બનાવી મૂકેલ. સ્ત્રી અને પુરુષ સંસાર રથના બે પૈડાં કે જે સાથે ચાલી પરીવારની જવાબદારી રૂપી બોજને વહન કરે અને સુખ -દુઃખમાં એક બીજાના પૂરક બની કિસ્મતના કારમા ઘાનું ઓસડ બની શકે, પણ વિધાતાએ બન્ને પૈડાંની જવાબદારી સરીતાના લલાટે લખી દિધેલ. છતાં પણ ઈશ્વરને એક પણ ફરીયાદ વિના, અતુટ શ્રદ્ધાથી થાકયા-હાર્યા વિના જીંદગી જીવી રહી. ... (ક્રમશઃ)

Wednesday, January 25, 2017

માણસ માટેનું માપદંડ


શાળાના રોજે રોજના કામના કારણે ઘરનાં સામાન્ય અને નજર અંદાજ કરી દેવાતાં કેટલાંક કામો માટે બે દિવસની જાહેર રજા મળતાં સુરાતન ચડયું અને ઘરવખરી ફેરવ્યાના દિવસથી બાકી રહીગયેલ ખીલા ખીલીઓ લગાડી આપી, અન્ય પરચુરણ કામો કરી નાખ્યાં અને અંતે ચુલાની નળીને ડાબી બાજુને બદલે જમણી બાજુ ફેરવી નાખવા જાતે ચુલો ખોલી નાખ્યો, રીપેરીંગ કંઈ ખાસ ન હતું માત્ર ચાલુ બંધ કરવાના બન્ને કળને એલ્યુમિનિયમના બબ્બે વાઈસર મુકી ટાઈટ કરી દઈએ તો કામ પતી જાય. પણ આ પાંચ પૈસાથી પણ સસ્તો એવો વાઈસર કયાંથી લેવો એ મોટો પ્રશ્ન હતો. આથી લોખંડની એ નળી લઈ હું જુનાગઢના જાહેર માર્ગો પર ગેસના ચુલા રીપેર કરનારને શોધતો શોધતો છેક રાણાવાવ ચોક જઈ ચડયો. રસ્તામાં બાઈક પર વિચારો આવતા કે માત્ર વાઈસર મુકાવી ટાઈટ કરાવવાના આ કામ માટે સાત આઠ કિલોમીટરનું અંતર કાપી નાખ્યું અને એ પણ પાંચ પૈસાના વાઈસર માટે? હશે.....  કયારેક સામાન્ય લાગતી વસ્તુ માટે પણ મોટી હેરાનગતી ભોગવવી પડતી હોય છે. અંતે’’ચુલા રીપેર કરી આપશું’’ નો બૉર્ડ જોયો અને બાઈક રોકી, પંદર વીસ રૂપિયામાં કામ થઈ જશે એમ માની દુકાનનાં પગથીયાં ચડયો. સવાર સવારમાં તાજા મુળમાં દુકાનદાર બેઠો હતો. નવા ચુલાઓ ત્યાં મળતા હતા, રીપેરીંગ કરી આપતા હોય તેવું દુકાનમાં લાગ્યું નહીં આથી સહજ પુછયું. આ નળીમાં વાઈસર મુકી બન્ને કળ ટાઈટ કરવાની છે, શું તમે આ કામ કરો છો? દુકાનદારે મૌન સાથેજ ખુંણામાં કામ કરતા માણસ તરફ અંગુલી નિર્દેશ કર્યો. હું તે ભાઈ પાસે ગયો અને મારી સમસ્યા કહી. તેમણે નળી હાથમાં લઈ કંઈ મહત્વની કામગીરી હોય તેમ કહયું. અળધી કલ્લાક લાગશે. મે સહજ ભાવથી કેટલી મજૂરી થશે તે પુછયું તેમણે કહયું સાંઈઠ રૂપિયા. સાંઈઠ રૂપિયા........ ???? મગજ થોડીવાર સુન્ન થઈ ગયું. જો આ કામ હું જાતે કરી લઉંતો ? કદાચ એકાદ બે વાઈસર બગડે તો પણ સોદો ફાયદાનો રહેશે એમ વિચારી મે કહયું, માત્ર વાઈસર જોઈતા હોય તો કેટલાના આપશો? કારીગરે કહયું દશ રૂપિયાના. સારું તો મને દશના નહીં પંદરના વાઈસર આપી દો. બાજુમાં ઉભેલ અન્ય ગ્રાહક મારી સામે જોઈ મંદમંદ સ્મીત રેલાવી રહયો. પેલા ભાઈએ પંદર રૂપિયાના વાઈસર આપી દિધા. પાંચ પૈસાના વાઈસરની મેં ઘણી વધારે કિંમત ચુકવી આપી. મેં પીસ્તાળીશ રૂપિયા બચાવી લીધાના આનંદમાં મનમાંને મનમાં મારી પીઠ જાતે થાબડતો રહયો, અને પેલોભાઈ પંચાવન રૂપિયાતો નહીં પણ દશ રૂપિયા વગર મહેનતે કમાઈ લીધાના વિચારે પોતાની પીઠ જાતે થાબડતા રહયા.  પણ પહેલા ગ્રાહક ભાઈ બન્નેમાંથી કોણ બાજી મારીગયું તે  નકકી ના કરી શકયા, પણ કદાચ પહેલા કારીગરે વગર મહેનતે આમની પાસેથી દશ રૂપિયા  કમાઈ(પડાવી) લીધા એટલે કારીગરને વધારે હોંશીયાર માનતા હશે અને બાજી કારીગર મારી ગયો એમ માનતા હશે. એમ માનવાને માટે કોઈ શંકાને સ્થાન નથી કેમ કે એ જગ્યાએ કદાચ આપણે હોઈએ તો પણ પેલા કારીગરને જ હોંશીયાર માની લઈએ અને બધે વાતો પણ કરીએ કે સાલો જબરો હોંશીયાર હો.. પેલા ભાઈનું દશનું કરીનાખ્યું. અને આ કહેેવું કાંઈ ખોટું પણ નથી કેમ કે આપણે એવા સમાજમાં રહીએ છીેએ કે જયાં બીજાના કાન કાપીનાખે,અનિતિથી અને બીજાને છેતરીને પૈસા કમાય તેને હોશીયાર કહેવાય છે. ભૂલથી આવી ગયેલ દૂકાનદારના વધારાના પૈસા કે વસ્તુ પરત કરનાર, કે મળેલ વસ્તુ તેના માલીકને પહોંચાડનારને નહીં. અને આપણે પણ આજ ભૂલ ભૂલથી કરી રહયા છીએ અને આપણા બાળકોને સારા માણસ નહીં પણ હોંશીયાર માણસ બનાવવા મથી રહયા છીએ.
અંતે આટલું જ કે હોંશીયાર માણસ માટેનું આપણું માપદંડ કેવું છે?
"બીજાને છેતરીલે તે હોંશીયાર"

Tuesday, January 24, 2017

લાચારી


                   બે દિવસ પહેલાંની વાત છે, કે જયારે હું એક મિત્રની રાહ જોઈ એક પાનના ગલ્લે ઉભો હતો. સોપારી, તંબાકુ, ચુનો, પાવડર જેવી સામગ્રી માત્રાનુસાર ભેળવી દુકાનદાર પોતાની આગવી અદામાં મસાલો બનાવી રહયો હતો, આ મસાલો જાણે તેનો દુશ્મન હોય તેમ પ્લાસ્ટીકના પટા પર વજન આપી જોરથી ઘસી રહયો. બે - ત્રણ યુવાનો એ બનેલા કશદાર મસાલાની બબ્બે ચપટી મોઢામાં મૂકી વાતોએ વળગ્યા. ત્યાંજ રોડની સામેના બાજુથી રોડ ક્રોસ કરી એક પાંસઠ-સીતેર વર્ષના વૃદ્ધ ગલ્લા પર આવ્યા. કંઈક કચવાતે ચહેરે તેમણે પેલા ગલ્લાવાળાની સામે દશ રૂપિયાની નોટ ધરી અને આજુ બાજુ જોઈ ધીમા અવાજે કહયું ’કાલની બીડીના વાળીલે અને એક બીડીની જુડી આપીદે.’  દુકાનદારે કડક ભાષામાં કહયું ’દાદા તમારૂં ખાતું આમ દશ-દશ રૂપિયા આપી ભરાય એમ નથી. કાલે પૈસા આપી ખાતું ચોખ્ખું કરી નાખો.’ પેલા દાદાએ રૂંધાતા સ્વરે કહયું ’મને વધારે નથી આપતો......’ અને આગળ કંઈ તે બોલીના શકયા,દાદાની આંખોમાં ઝળઝળીયા આવી ગયાં પણ કદાચ એ ગલ્લાવાળો  વાંચીના શકયો. બીડીની જુડી આપ્યા વિનાજ  કડકાઈથી કહયું ’આમ બાજુ પર રહો મને ધંધો કરવા દો.’ દાદા પાસે જાણે શબ્દભંડોળ ખુટી પડયું હોઈ તેમ કંઈ પણ બોલ્યા વિના માથું શરમથી જુકાવી, આંખો પર હાથ ફેરવી કંઈક છુપાવતા હોય તેમ હું જે પાટલીપર બેઠેલો તે પાટલીપર આવી બેઠા. હું આ બધું જોઈ રહયો...

                 દાદા  કંઈક બબડતા હોય તેમ તેમના હોઠ ધ્રુજી રહયા અને એકીટશે દુર પડેલા પથ્થરને જોઈ રહયા. મેં જેમ તેમ કરી થોડી હિંમત દાખવી અને એ દાદાના દુ:ખમાં સહભાગી થાઉં એવા વિચારે હળવેકથી પુછયું.’દાદા કોઈ મુશ્કેલી છે?’ તે લાંબા એવા સમય સુધી કાંઈક વિચારી રહયા અને પછી  કહયું ’હું જીવું છું એજ મોટી મુશ્કેલી છે.’ હું ડઘાઈ ગયો  ’કેમ એમ બોલો છો? ’મારાથી સહજ પ્રશ્ન પુછાઈ ગયો. તેમણે ખીચામાંથી રૂમાલ કાઢી મોઢાપર ફેરવવાના બહાને આંખોનાં આંસુ લુછી મારી નજરોમાં નજર નાખી પોતાની વેદના ઠાલવવાની શરૂઆત કરી... ’જેના માટે જીંદગી ઘસી નાખી હોય, પોતાના સુખનો વિચાર કર્યા વિના જેના દરેક કોડ હસતાં હસતાં પુરા કર્યા હોય, સારા શિક્ષણ મળી રહે તેથી પરીવારથી દુર રહયા હોય, કિલોમીટરો અપડાઉન કરીયું હોય, પચ્ચીસ માંગે અને પચાસ ખીચ્ચા ખર્ચીના આપ્યા હોય, પોતાના  શરીરે કોઈ દિવસ સારાં કપડાં ખરીદી પહેર્યા ન હોય અને તેનીએ એક નાનકડી જીદથી પણ મોંઘાદાટ કપડાં લઈ આપ્યાં હોય અને પોતાની જાતની દરકાર કર્યા વિના જેના માટે જીવ્યા હોય એ સંતાનો જો નિવૃત બાપને બીડી પીવાનાં દસ રૂપિયા પણ પુરા ન આપે તો એ માણસ જીવતો રહે એજ મોટી મુશ્કેલી છે.’ તે દાદા આટલું બોલી અટકી ગયા અને ફરી પથ્થર સામે જોઈ બબડી રહયા.

                 વાતાવરણ ગંભીર થઈ ગયું.મારા મગજમાં કોઈ પ્રશ્ન ન રહયો. મગજ જાણે સત્વહીન થઈ ગયું. આગળનો પ્રશ્ન ન મળ્યો કે  નતો દિલાશા માટે શબ્દો જડયા.  જો તમારી પાસે હોય તો .......

Sunday, January 25, 2015

હવા સી હૈ યે મહોબ્બત

 
યું હવા સી હૈ યે મહોબ્બત ઝાલીમ
બહતી રહતી ઠીકાને બદલતે ઝાલીમ
ચેહરે બદલ જાતે હૈ કઈ ફિર ભી
હવા સી બહતી રહતી હૈ ઝાલીમ
- મુકન

Wednesday, January 7, 2015

યાદ સળવળે

આજ કોઈની યાદ સળવળે છે,
દૂર બેઠેલ કોઈ મને રડે છે.

વિત્યા દિવસો ગયા માસ ને  વષોઁ ,
આજ અંગારા ફરી જળહળે છે.
                          -એમ.બારીયા
                               7/1/2015

Sunday, July 8, 2012

શૂન્યની કિંમત


શૂન્ય કેમ ખાલી છે ?

      આ પંક્તિઓ લખ્યા પછી મગજમાં જાણે વિચારોનો વનટોળ જાગ્યો.
શૂન્યની કેમ કઈં કિંમત નથી ? શૂન્યને કેમ કોઈ મહત્વ નથી આપતુ ?
શૂન્ય જોઈ કેમ બધા દૂર ભાગે છે ? પણ ખરી રીતે જો શૂન્યનું મૂલ્યાંકન
કરશો તો પ્રસિદ્ધ ગુજરાતી પંક્તિ અવશ્ય નજરમાં તરવરી રહે.
      મિત્ર ઍવો શોધવો ઢાલ સરીખો હોય,
      સુખમાં પાછળ પડી રહે ને દુ:ખમાં આગળ હોય.
      શૂન્ય સમાન કોઈ ત્યાગી નથી. જેમ ખરો મિત્રપોતાના મિત્રનાં સુખના દિવસોમાં
પાછળ રહે અને વિપદ પડે તે આગળ આવી ઉભો રહી તેનાં દુ:ખોને દૂર કરીમૂકે તેમ
શૂન્ય પણ મિત્ર અંકોની આગળ રહે તો પોતાને કઈ લાભ નથી થતો પણ અંકોની પાછળ
રહે તો તેના મિત્ર અંકોની કિંમત અનેક ગણી કરી મૂકે છે.૧ની આગળ જો શૂન્ય હશે તો
તેનું મૂલ્ય ૧જ રહેશે. પણ આ જ શૂન્ય જો તેની પાછળ ઉભું રહેશે તો તેની કિંમત ૧૦ગણી
કરી દેશે.
      શૂન્યને જોવાનો આપણે આપણો અભિગમ બદલવો જોઇઍ. વર્ગમાં ૦ નંબર મેળવનાર
કોઈ વિદ્યાર્થી નથી હોતો છતાં પણ છેલ્લો નંબર મેળવનારને આપણે શૂન્યનાં સ્થાને ગણી
લઈઍ છીઍ. પણ ક્યારેય વિચાર્યું ? કે ૧ પહેલાં શૂન્યનું સ્થાન છે!. ધન અને ઋણને સમતોલ
કરનાર અંક પણ શૂન્ય જ છે. શૂન્યની મહાનતાનાં સેંકડો ઉદાહરણો આપણી આસપાસ રમી
રહ્યાં છે. તે જોશો તો ખરા અર્થમાં શૂન્યનું મૂલ્ય સમજાશે.
 ઈંડા સ્વરૂપ શૂન્યમાંથી નવજીવન ધબકી ઉઠે છે,
 આંખોની કીકી રૂપી શૂન્ય પોતાનામાં સંસારની રંગબેરંગી પળોને કંડારી લે છે,
 તેમજ પૃથ્વી સ્વરૂપ શૂન્ય પોતાની અંદર અફાટ જીવસૃષ્ટિ સમાવી રહ્યું છે,
 જેમ બે શૂન્યનો સરવાળો પણ શૂન્ય જ રહે છે તેમ બ્રહ્મ તત્વ પણ શૂન્ય સ્વરૂપ
છે. બ્રહ્મતત્વમાંથી છુટો પડેલો આત્મા ફરી બ્રહ્મતત્વમાં લીન થાય છતાં પણ
બ્રહ્મતત્વમાં કોઇ વિકાર નથી થતો.
ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पुर्णमुदच्यते
पूर्णश्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ॥
 પૂર્ણ તે, પૂર્ણ આ, પૂર્ણથી પૂર્ણ ઉદ્ભવે, પૂર્ણમાંથી પૂર્ણ લેતાં, પૂર્ણ જ શેષ રહે.
ઋગ્વેદમાં કહેવાયું છે કે, સૃષ્‍ટી પહેલાં સત્ય નહોતુ, અસત્ય પણ નહોતું, અંતરિક્ષ પણ નહોતું
અને આકાશ પણ નહોતું. ક્યાં શું છુપાયું હતું, કોણે જોયું હતું. એ ક્ષણે તો અગમ, અટલ જળ પણ
ક્યાં હતું, બસ એક બિંદુ જ હતું.
         આમ શૂન્ય કઈ મૂલ્ય વિનાનું નથી પણ તેતો અમૂલ્ય છે. આપણાં હાથમાં છે કે શૂન્યનું
મૂલ્ય આપણે કેટલું આંકવું !

Monday, April 30, 2012

કેમ શૂન્યની જેમ ખાલી છે જીંદગી?


આમ જૂઓ તો કઈ નથી જીંદગી,
તેમ જૂઓ તો બધું જ છે જીંદગી.
છતા કેમ શૂન્યની જેમ ખાલી છે જીંદગી?
હવામાં હાથ વિંજો તો અનુભવાય જીંદગી,
છતા નજરોથી ન નીરખાય આ જીંદગી.
દુ:ખોમાં લાંબી મુસાફરી છે જીંદગી,
ને સુખોમાં પલકારે વહી જાય છે જીંદગી.
નોખે બીબે નોખો છે રાગ જીંદગી,
કેટલાકને બોજ  તો કેટલાકને મોજ  છે જીંદગી..
ઍમ.બારીયા
તા.૩૦/૪/૨૦૧૨

માતૃત્વ

નવજાત જાત શિશુઓને ત્યજવાની ઘટનાઓ છાસવારે  બનિરહિ છે ત્યારે......



માતૃત્વ ઈશ્વરનાં દિવ્ય આશીર્વાદ છે,જેને પણ તે સહજતાથી પ્રાપ્ત થાય છે તેને તેનું મૂલ્ય નથી સમજતુ. પરંતુ આ આશીર્વાદ મેળવવા જેને વલખાં મારવાં પડે છે તેજ આ માતૃત્વના મૂલ્યને સારી રીતે જાણી શકે છે.
 ઍમ.બારીયા
૩૦/૪/૨૦૧૨

Wednesday, March 21, 2012

પિંડારા

મહાભારત કાળમાં દુર્વાશા વગેરે ઋષિઓની જે તપોભૂમી હતી, જે સ્થળે યાદવોને શ્રાપ અપાયા હતા, જ્યાં પાંડુ પુત્રોઍ પિંડ તરીયાં હતાં તેમજ દ્વાપર યુગમાં બનેલ સેંકડો પ્રસંગોનાં સાક્ષી રૂપ સ્થળ ઍટલે પિંડતારકક્ષેત્ર....








ઍમ.બારીયા
૨૧/૩/૨૦૧૨

Tuesday, December 6, 2011

આંખોમાં કાજલ હશે



આંખોમાં કાજલ હશે તો ગમશે,
ગાલ પર લાલી હશે તો ગમશે,

હાથમાં મહેંદિની મહેક અને
પગમાં પાયલ હશે તો ગમશે,

જુલ્ફોમાં ઢોળાય ભલેને સુવાશ
પણ ફૂલોની વેણી હશે તો ગમશે,

રંગોથી રંગાયેલ હો બધું પણ
ચૂંદડી કસુંબલ હશે તો ગમશે,

કંકણ છો ને હો અવર જાતનાં
જણકાર મધુર હશે તો ગમશે,

હોઠ પર મિલનના ગીત અને
ઉરમાં તલસાટ હશે તો ગમશે,

કટિમેખલા હો સ્વર્ણની છતાં પણ
શ્રીગાર સુહગનનો હશે તો ગમશે.

-ઍમ.બારીયા
23/3/2011

કલમ લઉં



કલમ લઉં હાથમાં ને શબ્દો શરી પડે,
વેદના અને સંવેદનામાં ગજલ રમી પડે,
મક્કમ તો હિમાલય પણ નથી મારા જેવો,
છતાં કલમ લઉં હાથમાં ને હૃદય તૂટી પડે,
-ઍમ.બારિયા

Monday, October 17, 2011

આજની ઍ રાત



આજની ઍ રાત બની ગઈ કઈ ખાશ,
જુકાવી આંખો જે કરી સપનાની વાત, 

મારી કલ્પનામાં તુજ મિલનની આશ,
હૃદય  રટી  રહ્યું  મૃદુ  કઈક   વાત,

મને વિંટળાઈ જશે તારા બાહુ પાસ,
વસંત ના આવેશમાં ઍ શ્યામલી રાત,

હોઠોથી થશે તુજ પ્રેમનો અહેસાશ,
કોરાશે લાગણીઓ તે રાઢિયાળીરાત,

બિંદુ થશે સિંધુ  રચાશે નવાલા રાસ,
મટી અંતર  ને ઘેરાશે મેઘલિ રાત,

તૃષ્ટિની વૃષ્ટિ હશે ને ગુંજશે આકાશ,
ઉર ઉમંગથી ઉગશે નવી પ્રભાત,

ત્યારની ઍ રાત બની જશે કઈ ખાશ,
જુકાવી આંખો  ને હૃદયો કરશે વાત....
                            -ઍમ.બારીયા
                           તા.૧૬.૧૦.૨૦૧૧

Monday, October 3, 2011

પણ હૃદય ભૂલ્યું ઍક સ્પંદન



વિસ્તર્યાં નેક સ્વપ્ન હૃદયમાં
                 મંથન ઘણા કરી,
ખીલ્યું ઍક ગુલાબ ખારાશમાં
                 સાહસ ઘણા કરી,
પાર થયાં અનેક તિવ્ર ઉંડાણમાં
                  નિમગ્ન ઘણા બની,
મહેકીગયાં ગાઢ વનરાઈ માં
                  સંઘર્ષ ઘણા કરી,
મેડવ્યાં યશ-કીર્તિ ઘણી પંડ્યામાં
                   મહેનત ઘણી કરી,
પણ હૃદય ભૂલ્યું ઍક સ્પંદનમાં
                    કલરવ ઘણા કરી,
યાદ આવી ત્યારે તારી સંકટમાં
                   કર્મો ઘણાં કરી.

                     -ઍમ.બારીયા
                        ૮/૯/૨૦૦૭

Sunday, September 4, 2011

મહોબ્બતની વાત



મહોબ્બતની શી વાત કરવી દોસ્તો ! !
દાજ્યા ને ગાજ્યાં ની વ્યથા છે ન્યારી,
દિલ દાજ્યા તો મુષીબત છે દોસ્તો,
દિલ ગાજ્યાં તો ઈબાદત છે દોસ્તો.


કોઈ પુછી બેશે મીરને...
મહોબ્બતમાં મીર તમે  ક્યાં સુધી ગયા?
ખ્યાલ નથી તમને?મીર મટી ફકીર થયા!
મહોબ્બતની શી વાત કરવી દોસ્તો ! !
દાજ્યા તો વ્યથા છે ન્યારી દોસ્તો,
ગાજ્યાં તો કથા  છે ન્યારી દોસ્તો.
                              -ઍમ.બારિયા
                              તા.૪/૯/૨૦૧૧

Thursday, September 1, 2011

ચાર પુરુષાર્થ


ચાર ચોગઠાં તણી ચોકડી રચાય,
જીવનમાં  પુરુષાર્થ   જે  કહેવાય.

સવાર થતાં  જાગે ચોગઠું  પહેલું,
કરજોડી કરે બંદગી,સ્તુતી દેવ તણી,
ધર્મ તણું ચોગઠું,ઉત્તમ તે કહેવાય.

બપોર થતાં  જાગે ચોગઠું  બીજું,
ખંતથી ખેતી કરે,ધગશથી ધંધો,
અર્થ તણું ચોગઠું,ઉત્તમ તે કહેવાય.

સાંજ થતાં  જાગે ચોગઠું  ત્રીજું,
કામાશક્ત કરે ક્રીડા,સાથી શયન, 
કામ તણું ચોગઠું,ઉત્તમ તે કહેવાય.

ત્રણે ચોગઠ વિવેક નવ ચુકવો,
શ્રદ્ધા સાચી ઉર ધરી ધર્મને ધારવો,
નિતિ નવ ચૂકી સાચી અર્થને કામવો,
સંયમ ને વફાથી કામને માણવો.

જો પ્રાપ્ત થશે સિદ્ધિ ચોગઠ ત્રણ,
તો ચતુર્થ ચોગઠું દોડતું આવશે,
અને લક્ષ યોનિના ફેરાઓ ટળશે,
મોક્ષ તણું ચોગઠું,સર્વોત્તમ કહેવાય.

                   -ઍમ.બારિયા
           ૧/૯/૨૦૧૧ ગણેશચતુર્થિ

    માનવી પોતાના જીવનમાં ત્રણ પુરુષાર્થને જો યોગ્ય રીતે
ઉતારે તો ચોથા પુરુષાર્થ મોક્ષનીપ્રાપ્તિ  આપો આપ જ થઈ જાય. 

Tuesday, March 29, 2011

મહેમાન આવ્યાં.



પડ્યા ટકોરા બારણે મહેમાન આવ્યાં,
હવે ઉઘાડો કમાળ મહેમાન આવ્યાં.

તોડ્યા'તા ખાટલા અને તોડ્યા'તા પાટલા,
છતા પાથરો ઢોલીયા મહેમાન આવ્યાં.

તોડી'તી પ્યાલી અને તોડી'તી રકાબી,
છતા પીવડાવો ચા મહેમાન આવ્યાં.

ખૂટ્યા'તા દાણા અને ખૂટ્યાં'તા નાણાં,
છતા ખવડાવો ખીર મહેમાન આવ્યાં.

ખૂટ્યા'તા વાણા અને ખૂટ્યા'તા ટાણા,
છતા આગ્રહે રહેજો મહેમાન આવ્યાં.

અતિથિ કો'દીઠી ઉર આનંદી થાય તો,
સાચી મૂડી જિંદગીની મહેમાન આવ્યાં.

Sunday, February 27, 2011

પ્રાર્થના


હેભગવાન ! તૂ આટલુ દેજે.
હૈયામા હામ ને કર્મમા નીષ્ઠા દેજે,
ફૂલ છે બાળક અમારુ, નિર્મળ બુદ્ધિ અને પ્રતિભા દેજે,
વિચલીત ન થાઉ કષ્ટકાળે,
જ્ઞાનભંડાર ને નિખાલસ હૃદય દેજે,
વાસી ન દેજ્ઞાનના બારણા કોઈ,
ઍવી અન્તરંગ શક્તિ દેજે,
હેભગવાન ! તૂ આટલુ દેજે.

Saturday, February 26, 2011

જિંદગીની કીતાબ

જિંદગીની કીતાબમાં કોરાં પાના મળી ગયાં,
અડધી રાતના ઉજાગરાને સમણા મળી ગયાં,
વીતી દિશા શૂન્ય જિંદગી આટલી,
નાવિક વીણ નાવને કીનારા મળી ગયા.
-ઍમ.બારિયા

જામ થતો

જીવનનો જામ થતો જોઉ છું,
દિવસ રાત દુ:ખોમા છમ થતો જાઉ છું,
મળિશ તું તે યાદમા જીર્ણ થતો જોઉ છું,
ફરી મધુરી યાદમા સતેજ થતો જાઉ છું,
વાસ્તવિકતાથી દુ:ખી થતો જાઉ છું,
નજરો તારી હતી ક્યા?
તારી નજરમા નાશ થતો જાઉ છું,
લખ્યું ‘મુકન’ કઈક અશબ્દ,
પામી જીવન આ શબ્દ થતો જાઉ છું.
-ઍમ.બારિયા

શેર

કોરા કાગળમાં કઈક આમ લખુ છું,
મોગરાના તેજને પણ શ્યામ લખુ છું,
ઉડી ન જાય સુવાસ તારી,
ઍટલે બંધ ઍકાન્તમાં પણ નામ લખુ છું.
-ઍમ.બારિયા

શેર

તારી ઍક યાદ જાણે ઘાયલ બની ગઈ,
પ્રેમથી પીધેલી ઘુંટ જાણે શરાબ બની ગઈ.
મોજાઓ ઉછળવાનુ ભૂલી ગયા,
ને જાણે સાગરની મસ્તી પણ ઓટ બની ગઈ.
-ઍમ.બારિયા

શેર

ઍક ઇલજામ માથે પડ્યો આવતા જતા હુ સૌને નડ્યો,
બસ અમસ્તુજ ચુંટ્યુ ફૂલ ને જાણે હૂ વસંત ને નડ્યો.
– ઍમ.બારિયા